Alexander Parvus (Israel Lazerevich Gelfand), de in vergetelheid geraakte mentor van Leon Trotski was ook een belangrijke adviseur van de Jong Turken en toen hij daar met zijn destructieve werken klaar was migreerde hij terug naar Duitsland om daar de marxistische revolutie te ondersteunen die zijn voormalige leerlingen zoals Rosa Luxemburg en Karl Radek daar ontketend hadden.

Marxisme en de val van het Ottomaanse Khilafah: Het merkwaardige geval van Alexander Israel Helphand:

1867 -1923

Soms een echte James Bond genoemd en door zijn biograaf beschreven als de Koopman van de Revolutie en op verschillende momenten in zijn leven een ongewenste oosterse immigrant in het hart van het Westen, marxistisch intellectueel, uitgehongerd journalist, theaterproducent, miljonair (miljardair in moderne termen). Kapitalistische wapenhandelaar, playboy, revolutionair, vrijmetselaar, witte-boorden crimineel die niet bang is om te stelen van zijn eigen collega’s, Westerse expat in het hart van het islamitische Khilafah, schimmige regeringsadviseur, geheim agent die noch door zijn revolutionaire collega’s noch door zijn Duitse werkgevers wordt vertrouwd en een belangrijke speler in het eerste kwart van de twintigste eeuw wiens daden de moderne wereld blijven beïnvloeden. Alexander Parvus was dat alles en meer, maar bekend bij iedereen die hem ontmoette, inclusief voormalige vrienden en studenten als een schurk.

Geboren in het Russische Rijk in 1867 in een Joodse familie kreeg hij bij zijn geboorte de naam Israël Lazerevitsj Helphand (ook Gelfand gespeld) van zijn ouders en later in zijn leven zou hij de naam Alexander aannemen. Zijn belang voor de moderne geschiedenis, waaronder die van de islamitische wereld, maar ook die van Rusland en Duitsland, wordt alleen geëvenaard door zijn obscuriteit.

De opvoeding van Parvus was vergelijkbaar met die van veel Russische Joden in zijn tijd, geboren in een Shetl of Ghetto in het Pale of Settlement verhuisde Parvus op jonge leeftijd met zijn familie naar Odessa, toen het centrum van het Joodse culturele leven in het Russische rijk, en toen hij opgroeide voelde hij zich vervolgd door het tsaristische regime vanwege zijn Joodse afkomst omdat het regime een oogje dichtknijpt voor anti-Joodse programma’s, waardoor hij een levenslange vijand van het tsaristische regime werd.

De Russische edelman van gekerstende Tataars afkomst Georgi Plekanov was de eerste Rus die zich als marxist identificeerde. Tot 1917 was Plekhanov de belangrijkste Russische marxist. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij de voorbode van Stalin in de richting van het nationalisme.

Op 19-jarige leeftijd, nadat hij de geschriften van Russische marxistische intellectuelen had ontdekt, trok Parvus naar Zwitserland om met Russische emigranten als Georgi Plekhanov en Pavel Axelrod te studeren. In Zwitserland behaalde Parvus een PHD in filosofie en politieke economie aan de universiteit van Basel. Na zijn afstuderen migreerde hij naar Duitsland waar hij een vooraanstaand lid werd van de SDP, een toonaangevende Marxistische organisatie, en in die tijd ondersteunde hij zichzelf door te schrijven voor verschillende Marxistische publicaties, waaronder Lenin’s Iskra.

Toen de SDP zich splitste tussen de volgelingen van Karl Kautsky, een orthodoxe marxist bijgenaamd de paus van het marxisme die voorstander was van een communistische regering, en Eduard Bernstein een sociaaldemocraat die een vroege versie van liberaal progressief marxisme bepleitte met een geloof in democratie en liberale waarden zoals vrijheid van meningsuiting en die tot de eerste socialisten behoorde die positief over homoseksualiteit schreven.

In deze periode begeleidde Parvus een aantal beroemde marxisten die zich aangetrokken voelden tot zijn orthodoxe interpretaties, in het bijzonder zijn opvattingen over de permanente revolutie, die tot dan toe door de Marxisten grotendeels genegeerd werden. Tot deze studenten behoorden Lenin, Rosa Luxemburg (met wie hij een informele romantische relatie vormde), Kurt Eisner en Karl Radek.

Leon Trotski – Lev Bronstein

De belangrijkste student van Parvus was echter Leon Trotski. Trotski’s unieke interpretatie van het marxisme kan worden herleid tot Parvus, in het bijzonder het idee van permanente revolutie. Net als Parvus werd Trotski (Lev Bronstein) geboren in een Joods gezin en groeide hij op in Odessa voordat hij naar het buitenland emigreerde om contact te maken met de Russische marxisten die buiten Rusland woonden.

Na de splitsing tussen de bolsjewistische en mensjewistische facties van de Russische communistische partij bracht Trotski bijna twee jaar door met Parvus in München voordat het paar in 1905 terugkeerde naar Rusland om deel te nemen aan de Sovjet van Sint-Petersburg, die was opgericht in de nasleep van massademonstraties tegen de Tsaar. Het paar werd samen gearresteerd toen de orde in Sint-Petersburg werd hersteld, hoewel beide kort daarna wisten te ontsnappen. Parvus zou nooit meer naar Rusland terugkeren, hoewel hij tot het einde van zijn leven een sterke interesse in het verloop daar bleef houden.

Parvus, Trotski en een medewerker Lev Deutsch kort na hun arrestatie in 1905.

Na zijn terugkeer in Duitsland ging Parvus verder met zijn journalistieke activiteiten, maar begon ook te kijken naar andere manieren om geld te verdienen en raakte vervolgens betrokken bij de Duitse theaterindustrie. In 1908 werd hij echter door de beroemde Russische auteur Maxim Gorky beschuldigd van het stelen van royalty’s en om controverse te voorkomen vluchtte hij naar het Ottomaanse Rijk.

In het Ottomaanse rijk werd Parvus al snel een agent van de Vickers firearms company en de beroemde wapenhandelaar Basil Zahraoff. Door dit werk als wapenhandelaar zou Parvus in moderne termen een miljardair worden. Terwijl hij in Constantinopel woonde, werd Parvus benaderd door de Jonge Turken-beweging die om zijn hulp vroeg bij hun complot om sultan Abdul Hamid II omver te werpen. Parvus accepteerde en zou een sleutelrol spelen als adviseur van de Jonge Turken van 1908 tot 1915 en in 1912 zou hij redacteur worden van hun officiële krant Turk Yulcu.

Waarom Parvus, een marxist, een officieel nationalistische beweging zou steunen die een natie steunt waarvan hij geen lid was en meer in het bijzonder een etniciteit (Turks) waarvan hij geen lid was, vereist enige nadere analyse.

Vaak beschouwd als de primaire filosoof van het Kemalisme en medewerker van Parvus, was Tekinalp, geboren Moshe Cohen, een gewijde rabbijn en een van de weinige beleden Joden om een leidende rol te spelen in de Jong-Turkse Beweging en hij werd later een primaire adviseur van Kemal Ataturk.

Een mogelijke reden is dat hij als secularist de Jonge Turken steunde, zoals gebruikelijk is in de moslimwereld waar de scheidslijn niet links versus rechts is, maar islamitisch versus seculier, zoals bleek in Egypte in 2013 toen de liberalen, marxisten en nationalisten samen optraden als Hizb al Sahwet Misr. Een ander mogelijk antwoord is dat hij ze zag als wat in de marxistische theorie wordt aangeduid als een bourgeoisrevolutie, vóór de arbeidersrevolutie. Een andere mogelijke reden is dat Parvus geloofde dat de Young Turks hoe dan ook zouden winnen, dus hij kon net zo goed in de gunst komen bij het winnende team, waardoor hij zijn zakelijke belangen kon uitbreiden naar een op het leger gebaseerde factie die graag nieuwe wapens zou kopen (hoe kapitalistisch van hem).

Het antwoord kan wellicht liggen in het feit dat de Jong-Turken zich weliswaar profileerden als een Turkse nationalistische beweging die geloofde dat het Ottomaanse Rijk verzwakt was doordat de staat ook grondgebied van niet-Turkse moslims omvatte, maar dat de werkelijkheid heel anders was. De leiding van de Jong-Turken bestond in grote mate, maar niet uitsluitend uit Donmeh. De Donmeh zijn een geheime sekte in het Ottomaanse Rijk die naar buiten toe beweerden moslims te zijn, maar in het geheim houden ze zich aan de doctrines van Sabbatai Sevi, een 17e eeuwse rabbijn die beweerde de Messias te zijn.

Hoewel de Donmeh van Joodse afkomst zijn, worden ze door orthodoxe Joden als ketters beschouwd vanwege hun deelname aan afwijkende handelingen zoals orgieën en het ruilen van vrouwen als religieus ritueel. Bovendien was een klein aantal belijdende Joden zoals Tekin Alp (geboren Moiz Cohen) en Emmanuel Carasso betrokken bij het senior niveau van de Young Turk-beweging. Carasso hoofd van de vrijmetselaarsloge in Salonika was een van de drie mannen die sultan Abdul Hamid bezochten om hem te vertellen dat hij officieel ten val was gebracht (de andere twee Mehmet Cavit Bey en Talaat Pasha waren van Donmeh afkomst).

Het is mogelijk dat Parvus zich door zijn Joodse afkomst een geestverwant van de Jong-Turken voelde, maar niet alle Jong-Turken waren van Joodse afkomst. Yusuf Akcura, de man die aanvankelijk contact opnam met Parvus, was een atheïst van Russische Tataarse afkomst. Bovendien waren van de drie Pasja’s die werden beschouwd als de leiders van de Jonge Turken twee Enver en Jamal niet van Donmeh-oorsprong (Talaat Pasha die de Groot Vizier werd was de derde).

De drie pahsja’s – Talaat, Enver en Jamal, hoewel ze voorstander waren van Turks etnisch nationalisme, was alleen Jamal een etnische Turk, Enver was van Albanese afkomst en Talat was van oorsprong een Donmeh

Interessant is dat zowel Enver als Jamal later zouden terugkeren naar hun islamitische wortels nadat ze uit de gratie waren gevallen, met Jamal die naar Afghanistan reisde om de modernisering van het Afghaanse leger te helpen en Enver die aanvankelijk naar de Sovjet-Unie reisde als een bondgenoot van Lenin voordat hij overliep naar het Basmachi Islamitisch verzet tegen de Sovjet-communistische krachten.

Het is ook mogelijk dat Parvus, een vrijmetselaar, de jonge Turken steunde vanwege het lidmaatschap van dezelfde organisatie als de jonge Turken die nauwe banden onderhielden met de vrijmetselarij, die bijeenkwamen in maçonnieke loges die werden geclassificeerd als huizen van buitenlandse ingezetenen en dus volgens de Ottomaanse wet de Ottomaanse autoriteiten niet het recht hadden hen te doorzoeken.

Een andere mogelijke oorzaak is dat Parvus als een levenslange revolutionair eenvoudigweg de sensatie verlangde van terugkeer naar ondergronds revolutionair werk vergelijkbaar met de Sint-Petersburgse Sovjet na jaren van werken als theatermanager en wapenhandelaar. Als een van de bovenstaande redenen Parvus motiveerde, zullen we waarschijnlijk nooit weten hoe hij het deed en dit is een belangrijke herinnering aan de moslims van de realiteit van marxisten en andere linksen (De auteur is een soenni moslim, dat verklaart deze waarschuwing aan zijn co-religionisten. Red.).

Sultan Abdul Hamid II

Na hun overname met de hulp van Parvus gingen de Jonge Turken verder met het seculariseren van het Ottomaanse rijk en onderdrukten ze niet-Turken, waaronder islamitische Arabieren en Koerden, evenals Armeense christenen. De Jonge Turken executeerden ook veel moslims die zich tegen hen verzetten, zoals Devis Vahdeti een imam, journalist en goede vriend van Said Nursi die ondanks zijn kritiek op Abdul Hamid II hem verdedigde tegenover de onislamitische Jonge Turken beweging waarvan hij de  onislamitische wortels en de natuur probeerde te ontmaskeren.

Kemal Ataturk, de dictator van Turkije van 1923 – 1938, was lid van de Jong-Turkse Beweging.

Parvus verliet het Ottomaanse Rijk en ging naar Duitsland nadat hij contact had opgenomen met Duitse regeringsfunctionarissen en hen ervan had overtuigd dat hij Russische revolutionaire groepen kon gebruiken om Rusland van binnenuit te ondermijnen, waardoor Duitsland de oorlog kon winnen. Parvus’ plan was zo controversieel dat hij een ontmoeting had met keizer Wilhelm II, die hij wist te overtuigen van zijn plan en in 1917 werden Vladimir Lenin en een groep revolutionairen Rusland binnengesmokkeld in een Duitse trein bij een incident dat vaak de geheime trein werd genoemd. Parvus zelf koos ervoor om in Duitsland te blijven in plaats van terug te keren naar Rusland, wat suggereert dat hij mogelijk betrokken was bij ondergrondse marxistische activiteiten.

De Joden achter de Spartacus Opstand van 1919 in Duitsland

In 1919, na de nederlaag van Duitsland in de Eerste Wereldoorlog, kwamen marxistische groeperingen in heel Duitsland in opstand en slaagden er kortstondig in om kleine communistische staten op te richten, maar ze werden snel verslagen door terugkerende Duitse veteranen. Hoewel Parvus niet direct deelnam, suggereert het feit dat zijn voormalige naaste metgezellen, met name Rosa Luxemburg en Kurt Eisner, leiders waren van deze bewegingen, dat hij een rol speelde, hoewel het niet duidelijk is in welke mate.

In 1924 stierf Parvus als een van de 10 rijkste mannen in Duitsland, voordat hij snel in vergetelheid raakte.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here